Taktu þátt! Hvert ár skiptir máli
Forvarnadagurinn
er haldinn 3. nóvember að frumkvæði forseta Íslands í samvinnu við
Samband íslenskra sveitarfélaga, Íþrótta- og ólympíusamband Íslands,
Ungmennafélag Íslands, Bandalag íslenskra skáta, Reykjavíkurborg og
Háskólann í Reykjavík. Verkefnið er styrkt af Actavis. Yfirskrift
forvarnadagsins er Taktu þátt! Hvert ár skiptir máli.
Rannsóknir fræðimanna við HÍ og HR leiða í ljós að
samverustundir barna og foreldra og þátttaka ungmenna í skipulögðu
frístundastarfi eru þær forvarnir sem eru einna öflugastar fyrir þennan
aldurshóp.
Meginþungi átaksins verður í grunnskólum landsins og er
9. bekkur markhópurinn. Miðað er við að ein kennslustund að minnsta
kosti verði helguð verkefninu í öllum 9. bekkjum á landinu og munu
fulltrúar frá ÍSÍ, UMFÍ og Bandalagi íslenskra skáta, heimsækja nemendur
og kynna verkefnið ásamt því að kynna sín samtök. Net-ratleikur sem
samtökin hafa útbúið hefur það að markmiði að krakkarnir fari á
heimasíður samtakanna þriggja og leiti þar svara og kynni sér um leið
starfssemi samtakanna.
Sambandsaðilar Ungmennafélags Íslands standa fyrir fjölbreyttu íþrótta-
og æskulýðsstarfi um allt land. Þátttaka í þannig starfi hefur mikið
forvarnagildi. Í gegnum tíðina hefur hreyfingin staðið fyrir
forvarnaverkefnum og mun gera áfram.
Flott án fíknar er forvarnaverkefni ætlað ungu fólki í
grunnskólum og framhaldsskólum, sem tekur til þriggja þátta, neyslu
tóbaks, áfengis og ólöglegra fíkniefna. Verkefnið byggist á
samningsbundnu klúbbastarfi og viðburðadagskrá þar sem unglingar skemmta
sér saman á heilbrigðan og uppbyggilegan hátt.
Hugmyndafræði klúbbsins Flott án fíknar snýst um að koma í veg fyrir að
unglingar byrji að fikta við tóbak og áfengi og styrkja þá í þeirri
ákvörðun. Að fresta eins lengi og hægt er að hefja notkun vímugjafa og
að fara eftir lögum um kaup á og notkun slíkra efna. Markmiðið með
klúbbastarfinu er að unglingum finnist eftirsóknarvert að eyða
unglingsárunum, sem vara fram að tvítugu, á heilbrigðan hátt og án
tóbaks og vímuefna.
Ungmenna- og tómstundabúðirnar að Laugum í Sælingsdal hafa verið reknar
um fimm ára skeið. Þangað koma nemendur úr 9. bekk grunnskólans og taka
þátt í skipulagðri dagskrá sem inniheldur færðslu, skemmtun, íþróttir,
forvarnir, kvöldvökur, útivist, heimavistarlíf o.fl.
Unglingalandsmót eru haldin á hverju ári um
verslunarmannahelgina. Mótin eru sannkölluð fjölskyldumót þar sem
foreldrar og börn koma saman í leik og keppni og áfengi er ekki haft um
hönd. Mótin eru ætluð ungu fólki frá 11 - 18 ára og fjölskyldum þeirra
og þátttaka fjölskyldunnar í þeim svarar vel kalli niðurstaðna frá
forvarnadeginum þar sem unga fólkið leggur mikla áherslu á að
fjölskyldan eyði ákveðnum tíma saman.
Ungmennafélag Íslands er stolt af því að starfið innan
þess sýni að það hafi mikið forvarnargildi. Frá upphafi hefur hreyfingin
lagt áherslu á íþróttir og félagsstarf sem heilsueflingu og mannrækt.
Áherslan er á að allir geti tekið þátt og að allir geti fundið eitthvað
við sitt hæfi sem veitir þeim gleði og lífsfyllingu.
Forvarnadagurinn er ekki síður áminning til okkar
fullorðna fólksins en unglinganna. Það er okkar að leggja línurnar og
senda þau skilaboð að unglingar neyti ekki tóbaks, áfengis eða annarra
vímuefna en taki aftur á móti virkan þátt í heilbrigðu íþrótta - og
félagsstarfi.
Samvera - þátttaka og að sniðganga vímuefni sem lengst er
góður grunnur fyrir lífið. Eins og allt annað sem á að vera vel gert
þarf grunnurinn að vera góður.
Unglingsárin eru fá og við sem erum fullorðin þurfum að
styðja unga fólkið í að njóta unglingsáranna og við eigum að gefa okkur
tíma með þeim. Munum að sem foreldrar tökum við að okkur átján ára
ábyrgð með hverju barni sem við eignumst. Unga fólkið á rétt á okkar
stuðningi, hvatningu, samveru og aðhaldi. Við stýrum samfélaginu núna en
þeirra tími kemur. Á þeim hraða sem við lifum í og því ástandi sem nú
er í samfélaginu er ekki úr vegi að skipuleggja unglingsárin þannig að
það verði gert ráð fyrir samveru og þátttöku í íþrótta- og félagsstarfi
og að það komi af sjálfu sér að unglingar sniðgangi vímuefni. Það gera
þeir með því að finna m.a. að viðhorf þeirra fullorðnu er á þann veg að
við gerum ráð fyrir að þeir láti vímuefni eiga sig.
Forvarnadagurinn er lofsvert framtak. Það er von mín að
dagurinn takist vel og skili þeim árangri sem unnið er að ásamt því að
verða mikil og jákvæð kynning fyrir íþrótta- og æskulýðsstarfið í
landinu. Sjá nánar www.forvarnadagur.is
Íslandi allt.
Helga G Guðjónsdóttir
formaður Ungmennafélags Íslands